Van woensdag 18 maart t/m zaterdag 21 maart 2026 mochten José, Diaz en Lisanne namens Stichting Kinderopvang Kralingen naar Pistoia, Italië. Wij maakten deze reis onder begeleiding van Childcare International reizen met Ruth en Martin als onze reisbegeleiders.
Tijdens onze reis bezochten wij kinderdagverblijven, een kleuterschool, een creatief atelier en het gemeentehuis van Pistoia.
Onderwijs in Pistoia; Leren met het hart
De stad Pistoia staat bekend om haar kindvriendelijke benadering en heeft internationale erkenning gekregen voor haar inspanningen op het gebied van jonge kinderen.
Een kind geeft al vanaf het begin betekenis aan de wereld, dat is de basis van de visie. Leerkrachten observeren, luisteren en volgen het kind, in plaats van andersom.
Er zijn 3 pedagogen verbonden aan de ontwikkeling van het kind:
- het kind zelf,
- de professional en
- de ruimte waar het kind zich kan ontwikkelen (de ruimte als 3e pedagoog).
Als je een kinderdagverblijf of school in Pistoia binnenstapt, voel je meteen dat de ruimte een medespeler is. Ruimtes zijn licht, open en zorgvuldig ingericht. Materialen liggen uitnodigend klaar, niet verstopt in kasten. Alles nodigt uit tot ontdekken.
Samen leren, samen leven
Onderwijs in Pistoia is verweven in de hele gemeenschap. Het is een sociaal proces. Ouders, buurtbewoners, opa’s, oma’s en culturele instellingen worden actief betrokken. De kernwoorden zijn dan ook Cultuur, Sociaal en Educatie.
Samenwerken is geen vaardigheid die je oefent in een groepsopdracht; het is een manier van zijn. Kinderen bouwen samen aan projecten, onderzoeken vragen die hen bezighouden en leren elkaars perspectieven te waarderen.
Conflicten worden niet weggepoetst, maar gezien als kansen om te leren, communiceren, onderhandelen en empathie te ontwikkelen. Ouders spelen eveneens een actieve rol. Niet als toeschouwers, maar als partners. Ze worden betrokken bij projecten, denken mee over thema’s en worden uitgenodigd om hun eigen kennis en talenten in te brengen.
Hierdoor ontstaat een gemeenschap waarin iedereen leert; kinderen, ouders, leerkrachten en buurtbewoners.
Vertraagd leren
Waar veel onderwijssystemen worden gedreven door tempo en prestatiedruk, kiest Pistoia bewust voor vertraging. Dat nieuwsgierigheid een motor is. Dat kinderen floreren wanneer ze worden gezien, gehoord en serieus genomen. Kinderen krijgen de tijd om te experimenteren, te falen, opnieuw te proberen en hun eigen denksporen te volgen. Die rust creëert diepgang en een gevoel van veiligheid.
Areas in Pistoia
In Pistoia hebben ze 4 areas verdeeld onder kleuren Geel, Blauw, Groen en Rood.
Area Bambini Geel = Verhalen vertellen en tot leven laten komen. Ze tekenen verhalen of maken er een toneelstuk van. De verbeelding van de kinderen speelt hier een grote rol.
Area Bambini Blauw = Creatieve ruimtes/ateliers, er wordt vooral gewerkt met natuurlijke materialen en er worden projecten samen met ouders en professionele kunstenaars uitgevoerd.
Area Bambini Groen = Natuur en wetenschap, kinderen onderzoeken de natuur en (kleine) dieren. Ze gaan veel op pad en maken uitjes naar de bergen of het meer.
Area Bambini Rood = Deze plek begeleidt ouders vanaf het begin dat ze ouders zijn geworden, ze leren elkaar kennen, er wordt een luisterend oor geboden, een familie gevoel.
Wat zijn de verschillen tussen Pistoia en Kralingen?
Pistoia
- Kind als actieve burger in de stad,
- leren gebeurt overal: straat, park, bibliotheek, opvang.
- Sterke nadruk op sociale samenhang en gemeenschap.
- Het kind groeit op in de stad zelf als leeromgeving
Nederland
- Kind als individu met ontwikkelingsdoelen
- Focus op veiligheid, ontwikkeling en voorbereiding op school
- De kinderopvang is vaak gekoppeld aan werkende ouders.
- Het kind ontwikkelt zich binnen een gestructureerde opvangsetting
We hebben veel nieuwe inzichten gekregen en mogen die nu in de praktijk gaan brengen.
Ruimtes
Wat wij meenemen vanuit Pistoia zijn de ruimtes:
- waarin de materialen op ooghoogte van de kinderen liggen en uitnodigend zijn:
- waar kinderen zelf keuzes maken, experimenteren en samenwerken.
- De ruimte als onze 3e pedagoog zullen we nog meer gaan toepassen als dat we nu al doen.
Relatie ouders/opvoeders
Ook gaan we aan de slag met de relatie met de ouders/opvoeders van het kind.
- We zijn partners in het ontwikkelproces van de kinderen.
- We willen meer ouderbetrokkenheid, betekenisvolle overdrachten en samen reflecteren waardoor er een leeromgeving ontstaat waar samen leren, samen leven realiteit wordt.
In 2026 is er tijdens onze verdiepingsavonden en op onze jaarlijkse studiedag aandacht voor deze onderwerpen en de inzichten vanuit deze studiereis naar Pistoia.
